Cycle Tour Amsterdam

Fietsroutes door Amsterdam, van iemand die de weg kent.

Fietsen door de Jordaan: de route die elke bezoeker één keer moet rijden

·

De Jordaan is het hart van Amsterdam — en ook het meest verraderlijke stuk asfalt dat je als fietser kunt tegenkomen. Smalle straatjes, onverwachte eenrichtingswegen, een tram die stilstaat midden op de Marnixstraat en een groep toeristen die collectief besluit om links af te slaan zonder te kijken. Toch is dit de route die ik het vaakst rijd. Niet ondanks de chaos, maar omdat je hier beter leert fietsen dan waar dan ook in de stad.

Beginnen bij het Haarlemmerplein

Je start bij het Haarlemmerplein. Niet bij het Centraal Station, want dat is een goed recept voor stress. Het Haarlemmerplein is rustiger, overzichtelijk en heeft genoeg ruimte om even te stoppen en je stuur goed af te stellen. Huurfiets? Controleer de remmen voor je wegrijdt. Serieus. Ik heb mensen zien wegrijden met remmen die pas werken als je het stuur al in je schoot hebt.

Rijd de Haarlemmerstraat in richting de stad. Dit is een winkelstraat, dus het is smal en er lopen mensen die plotseling stoppen voor een etalage. Houd je snelheid laag. Kijk drie meter voor je, niet op je telefoon.

De Westerstraat en het eerste gevaar

Bij de Westerstraat ga je linksaf. Hier begint de Jordaan officieel. De straat is breed genoeg, maar je deelt hem met marktdagen, leveranciers en mensen die denken dat de fietssuggestiestrook een parkeerplek is. Op marktdagen is het extra druk. Rijd dan gewoon stapvoets mee met het verkeer.

Aan je rechterhand zie je de Noordermarkt. Als je wilt stoppen voor een kop koffie, doe dat dan hier. Verderop wordt stoppen lastiger omdat er minder ruimte is. Zet je fiets aan de rand van het plein, niet dwars op het voetpad.

Eenrichtingsverkeer en de kunst van het navigeren

Hier begint het puzzelen. De Jordaan bestaat voor een groot deel uit eenrichtingswegen, en niet altijd in de richting die je logisch vindt. Sla de Tweede Leliedwarsstraat in. Kijk goed naar de borden. Een rood bord met een witte streep betekent verboden in te rijden — ook voor fietsers, tenzij er een onderbord staat met “uitgezonderd fietsers”. Dat onderbord is er soms. Soms niet.

Mijn advies: als je twijfelt, stap af en loop. Je bent geen held als je een boete van vijftig euro oplevert voor een foutje dat je in tien seconden had kunnen vermijden.

De Rozengracht: hier wordt het serieus

De Rozengracht is de drukste straat in dit deel van de route. Trams, auto’s, fietsers en voetgangers die de oversteek wagen alsof het een spelletje is. Jij rijdt op de fietsstrook rechts van de tramrails. Blijf daar. Niet op de rails, niet naast de rails — op de strook.

De tramrails zijn glad, zeker bij regen. En ze zijn net breed genoeg om een smal fietsband in te laten glijden. Ik heb het te vaak gezien: iemand rijdt schuin over de rails, het wiel glijdt weg, en voor je het weet ligt er iemand op straat met een geschaafde knie en een gekrenkte trots. Steek de rails altijd haaks over, nooit in een scherpe hoek.

De Rozengracht heeft ook een interessante geschiedenis. De gracht werd aan het einde van de negentiende eeuw gedempt om ruimte te maken voor het toenemende stadsverkeer — een patroon dat je in veel Amsterdamse straten terugziet. Wie meer wil weten over de stedenbouwkundige ontwikkeling van Amsterdam, vindt op de Nederlandstalige pagina van Wikipedia een goed overzicht van de geschiedenis van de stad en haar infrastructuur.

Stoppen bij de Looiersgracht

Na de Rozengracht sla je rechtsaf de Elandsgracht in en dan linksaf de Looiersgracht op. Dit is een van de rustiger plekken in de buurt. De gracht is smal, de bomen hangen er laag bij en het verkeer is minimaal. Hier kun je even op adem komen.

Aan de Looiersgracht vind je een paar bankjes. Gebruik ze. Een fietsroute is geen race. Als je steeds doorrijdt zonder te stoppen, mis je precies de dingen die Amsterdam de moeite waard maken. Het water, de lucht, het geluid van een stad die tegelijk druk en rustig is.

Controleer hier ook even je route. Waar wil je naartoe? Richting het Leidseplein? Dan ga je straks via de Prinsengracht verder naar het zuiden. Wil je terug naar het noorden? Dan keer je om en rijd je via de Marnixstraat.

Prinsengracht: de langste rechte lijn

De Prinsengracht is de meest logische doorgaande route door de Jordaan. Je rijdt er parallel aan het water, met aan beide kanten ruimte. Het is hier drukker dan op de zijstraten, maar het verkeer is voorspelbaarder. Iedereen rijdt in dezelfde richting, de weg is breed genoeg en er zijn duidelijke fietspaden.

Let op bij de bruggen. Elke brug heeft een kruispunt, en bij elk kruispunt is er wel iemand die abrupt stopt, rechtsaf slaat zonder te kijken of zijn telefoon tevoorschijn haalt om een foto te maken van het water. Rem op tijd. Houd afstand.

In de zomer is de Prinsengracht extra druk, zeker rond de Westerkerk. Toeristen stoppen, lopen plotseling de rijbaan op en hebben soms een selfie-stok die precies op fietserhoogte uitsteekt. Houd je snelheid laag en rij niet te dicht langs de stoeprand.

Tot slot: de uitrit via het Leidseplein

Bij het Leidseplein verlaat je de Jordaan. Dit plein is het meest chaotische punt van de hele route. Trams vanuit drie richtingen, taxi’s, fietskoeriers, voetgangers en mensen die net uit een museum komen en niet precies weten waar ze zijn. Rijd hier stapvoets. Echt.

Steek het plein over via de fietsoversteek aan de noordkant, richting de Leidsestraat of de Keizersgracht, afhankelijk van je volgende bestemming. Kijk voor je overstaat drie keer links en rechts. Niet overdreven, maar dit is een plek waar trams echt snel rijden en waar de rails in alle richtingen lopen.

De Jordaan-route is niet de makkelijkste route in Amsterdam, maar wel de meest leerzame. Je leert omgaan met eenrichtingsverkeer, tramrails, smalle straatjes en onvoorspelbaar voetgangersgedrag. Als je deze route fietst zonder een keer te vloeken, ben je klaar voor de rest van de stad.

Meer om te lezen